Is kurkuma gezond?

Kurkuma, is dat gezond?

Veel mensen hadden er een jaar of 10 geleden hoogstwaarschijnlijk nog nooit van gehoord: kurkuma. Het heeft echter een enorme sprong in populariteit gemaakt. Het wordt door velen beschouwd als een natuurlijk wondermiddel. Er wordt namelijk over gezegd dat het ontzettend gezond is en dat het zelfs van zichzelf geneeskrachtige eigenschappen heeft. Het is dan ook niet gek dat wij er een compleet blog over schrijven. Wat is het, in welke vormen is het verkrijgbaar en waar is het eigenlijk goed voor? En klopt het wat we allemaal horen en lezen over hoe goed het voor ons is?Leuk extraatje: aan het eind van dit blog kun je een heerlijk recept met het specerij erin vinden. Het kost even wat tijd maar geloof ons, dit blog is echt de moeite waard om even te lezen.

Geelwortel

Kurkuma is wellicht de bekendste benaming van dit natuurlijke product, maar vertaald naar het Nederlands noemen we het ‘geelwortel’. Voor mensen met Indonesische en/of Maleisische roots is koenjit wellicht een bekende benaming. Het is allemaal één en hetzelfde product en wordt gewonnen uit de plant die de wetenschappelijke naam ‘Curcuma longa’ draagt. De wortel van deze plant is het deel dat we gebruiken en verwerken als voedingsmiddel, wat dat betreft is het vergelijkbaar met gember. De plant ‘Curcuma longa’ is afkomstig uit Zuid-Oost Azië en wordt met name verbouwd in India.

Kurkuma in verschillende vormen

Voor de meesten zal kurkuma met name bekend zijn als een specerij in poedervorm. De prachtige gele kleur is te herkennen uit duizenden en is een fantastische natuurlijke manier om een mooie gele kleur aan gerechten te geven. Een theelepel kurkuma poeder volstaat normaal gesproken al om een prachtige gele gloed aan een gerecht mee te geven. Maar kurkuma moet natuurlijk wel eerst nog verwerkt worden tot een poeder. Oorspronkelijk is het dus de wortel van een plant. Het is ook als zodanig verkrijgbaar maar in deze vorm is het veel minder bekend. Wellicht heb je verse kurkuma dus wel al eens gezien, misschien zelfs zonder dat je het weet. We gaven namelijk al aan dat kurkuma gelijkenissen heeft met gember, ze lijken ook op elkaar. Ze zijn bijna alleen van elkaar te onderscheiden door de kleur.

In de specerijvorm is kurkuma vrijwel overal verkrijgbaar. In de supermarkten, toko’s en op de markt is normaal gesproken altijd wel kurkuma te vinden. Voor zo’n 2 euro heb je al een flink potje kurkuma te pakken. Gezien het feit dat je niet bijster veel kurkuma hoeft toe te voegen bij het koken voor een mooie kleur en milde smaak gaat het lang mee en is het dus geen dure specerij.

Verse kurkuma is een stuk moeilijker verkrijgbaar en is tevens ook bewerkelijker om toe te voegen aan een gerecht. Deze moet dan namelijk, net als gember, eerst geschild worden alvorens je hem fijn kunt snijden of raspen. Sommige supermarkten hebben het wel in het assortiment en bij de toko zou je het normaal gesproken ook wel moeten vinden. Qua prijs is het wellicht nog voordeliger dan de poedervorm, echter kun je het wel minder lang bewaren. Invriezen is wel een optie, maar de poedervorm zal voor de meeste mensen toch praktischer zijn.

Als supplement

Vanwege het gegeven dat curcumine, de werkzame stof in kurkuma, in verband wordt gebracht met talloze positieve effecten op de gezondheid is er een grote markt voor het product als supplement. Omdat deze kurkuma supplementen dus bestaan uit de werkzame stof curcumine vind je het ook onder deze naam terug en niet als kurkuma. Als supplement is dit product uitsluitend verkrijgbaar in de vorm van kurkuma capsules die je tijdens een maaltijd kunt innemen. Er zijn ook curcumine supplementen verkrijgbaar waar zwarte peper aan is toegevoegd. Kurkuma met zwarte peper gecombineerd zou namelijk zorgen voor een betere opname van de stof curcumine.

De werking van kurkuma

Allemaal leuk en aardig natuurlijk, maar hoe werkt kurkuma nou eigenlijk? Als je kurkuma wil gaan gebruiken is het natuurlijk wel handig om te weten waar het wellicht goed voor is en hoe je het dient te gebruiken. Uit onderzoeken blijkt dat het verschillende positieve effecten heeft. De werkzame stofjes in kurkuma worden curcuminoïden genoemd en de belangrijkste van deze stofjes is de reeds benoemde werkzame stof curcumine. Logischerwijs is dit dan ook de stof waar supplementen van gemaakt worden.

Er zijn studies die hebben aangetoond dat kurkuma een positief effect heeft op kleine (chronische) ontstekingen in het lichaam (Jurenka, 2009). Ontstekingen kunnen een rol spelen bij het ontstaan van grotere gezondheidsproblemen en in dat licht is de ontstekingsremmende werking van kurkuma dus zeer wenselijk en fantastisch nieuws. Doordat het een dergelijke werking heeft kan gesteld worden dat kurkuma helpt om bij te dragen aan de gezondheid van hart en bloedvaten (Akazawa et al., 2012).

Daarnaast heeft curcumine tevens een sterke anti-oxidatieve werking. Voedingsmiddelen die gaan oxideren in ons lichaam hebben een negatief effect op de gezondheid en daarom is dit proces niet wenselijk. Antioxidanten gaan dit proces tegen en bieden het lichaam op die manier bescherming. Curcumine bestrijd als het ware de veroorzakers van oxidatie en is zodoende een krachtige antioxidant (Menon & Sudheer, 2007). Een sterk antioxidant (zoals kurkuma) is altijd handig in je voedingspatroon.

Een natuurlijke gezondheidsboost

Met alle genoemde voordelen van kurkuma in je achterhoofd lijkt het een gezonde en verstandige investering om dit product in huis te halen en kurkuma te gebruiken. In welke vorm je het aanschaft is natuurlijk helemaal aan jou. Je kunt ervoor kiezen om re regelmatig mee te koken en het dus als specerij aan je gerechten toe te voegen. Dan is het wel van belang dat je een kookstijl hebt waarin je kurkuma kunt toepassen. Als je veel ”Hollandse” gerechten bereid zoals aardappels met groente of vaak pasta’s eet wordt het lastig om kurkuma als specerij te gebruiken. Daar past het namelijk niet erg goed bij. Wel past het dus zeer goed bij de Oosterse keuken en bij kruidige rijstgerechten. Of in een smoothie is het ook prima te verwerken.

Als je niet zo’n held(in) bent in de keuken en het lastig vindt om met specerijen te koken dan is een supplement een goed alternatief omdat het de werkzame stof in kurkuma (curcumine) in geconctreerde vorm bevat. Bij Fittergy verkopen we het product ook als supplement dus neem gerust een kijkje. Wellicht is het iets voor jou. We benoemden al eerder dat zwarte peper (piper nigrum) zorgt voor een betere opname van curcumine en daarom hebben wij dit ook in ons curcumine supplement verwerkt. Onderzoek heeft zelfs aangetoond dat, door toevoeging van zwarte peper, de opname van curcumine tot liefst 2000% toeneemt (Shoba et al., 1998). Een supplement van hele goede kwaliteit dus. Je kunt het curcumine supplement iedere dag gebruiken bij een maaltijd.

Gebruik van kurkuma

Als je kiest voor het specerij kurkuma dan is het handig om te weten hoe veel je er ongeveer van moet gebruiken. Dagelijks 1 tot 3 theelepels is ruim voldoende, maar verspreid dat wel over meerdere maaltijden of gerechten. Tenzij je voor een groot gezelschap kookt volstaat één theelepel kurkuma normaal gesproken als smaakmaker voor een gerecht. Handig om te weten is wel dat kurkuma niet wateroplosbaar is. Kurkuma is vetoplosbaar en wordt zodoende ook beter opgenomen wanneer je wat plantaardige vetten/oliën toevoegt aan het gerecht. Gebruik dus bij voorkeur wat olijf-, zonnebloem- of kokosolie tijdens het koken.

Kurkuma en medicatie bij borstkanker

Onlangs kwam er een onderzoek naar buiten waarin patiënten die medicatie voor borstkanker gebruiken worden gewaarschuwd voor het gebruik van kurkuma en dat willen wij graag nog even aankaarten. Veel patiënten gebruiken kurkuma namelijk omdat het een genezende werking zou hebben tegen kanker maar hier is geen hard bewijs voor. Doe het dan ook niet want onderzoek heeft nu dus zelfs aangetoond dat het gebruik van kurkuma zorgt voor een slechtere opname van medicatie. Dit kan ertoe leiden dat de tumor weer gaat groeien.

Recept met kurkuma

Zoals beloofd delen we ook nog eens een recept met kurkuma als smaakmaker zodat je, mocht je onbekend zijn met kurkuma, eens kunt proberen of het je bevalt. Vind je het niet lekker? Dan kun je voor een supplement gaan.

Overheerlijke en gemakkelijke paella

Ingrediënten voor 2:

  • 1 el olijfolie
  • 1 prei, gewassen en in ringen gesneden
  • 50 gram chorizo worst, in stukken gehakt
  • 1 tl kurkumapoeder
  • 150 gram zilvervliesrijst
  • 500 ml kippenbouillon
  • 100 gram bevroren doperwten
  • 100 gram cherrytomaatjes, gehalveerd
  • 200 gram diepvriesgarnalen, ontdooid
  • 1 biologische citroen, gewassen en in plakken gesneden

Verhit de olie in een grote (koeken)pan. Bak de prei zacht in ongeveer 5 minuten zonder dat de prei bruin kleurt. Draai het vuur in dat geval wat lager. Voeg de chorizo toe aan de prei en bak tot de oliën van de chorizo vrijkomen. Doe dan het kurkumapoeder samen met de rijst in de pan en roer totdat de olie zich met deze ingrediënten vermengd. Schenk de bouillon in de pan en breng het geheel aan de kook. Laat dan 15 minuten zacht koken en roer zo nu en dan.

Na de 15 minuten voeg je de doperwten en tomaatjes toe aan de pan en laat je deze zo’n 3 minuten koken. Voeg als laatste de garnalen toe en laat deze in ongeveer 2 minuten warm worden. Serveer de paella warm en leg de plakken citroen erbij. Eet smakelijk!

The Vegan Switch

Gebruik tijden The Vegan Switch gerust kurkuma om je eten op smaak te brengen. Zo maak je je gerechten lekkerder en voeg je ook nog eens antioxidanten in de vorm van polyfenolen toe aan je maaltijd!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *