de kracht van havermout

De kracht van havermout

Havermout is al een aantal jaar trending topic in de voedingswereld en het consumeren ervan wordt door veel mensen met verstand van voeding zoals diëtisten en voedingsdeskundigen, aangeraden. Vaak gaat het verspreiden van informatie en de redenering van het hoe en waarom je havermout moet eten echter niet verder dan het simpele feit dat havermout een volkoren graansoort is en daardoor veel vezels bevat waardoor het goed voor je is. Vezels hebben namelijk een positief effect op de stofwisseling en je stoelgang en zorgen voor een gelijkmatige afgifte van energie waardoor je lang een verzadigd gevoel krijgt. Maar hoe zit het nou echt met havermout en die vezels? Hoe gaat dit mechanisme in zijn werk en wat zijn de gezondheidsvoordelen van havermout en door welke stof of stofjes in de havermout worden deze nou veroorzaakt? In deze blog gaan we een poging wagen om wat dieper op de materie in te gaan en jou meer inzicht te geven in de mysterie achter havermout.

Vezels

Laten we beginnen bij de vezels, dit is namelijk wel de basis van de gezondheidsvoordelen van havermout en omdat de meesten van jullie waarschijnlijk wel bekend zijn met vezels lijkt het verstandig om van hieruit verder te bouwen. De vezels in havermout zouden namelijk zorgen voor een beschermende werking op je cardiovasculaire gezondheid. Meer specifiek wordt dit gezondheidsvoordeel veroorzaakt door de oplosbare vezels in havermout, de zogeheten betaglucaanvezels (Tosh & Chu, 2015). Dit stofje uit volkoren granen zoals havermout lijkt er onder anderen voor te zorgen dat, wanneer je deze voldoende eet, de kans op cardiovasculaire ziekten met 21% afneemt. Het zorgt er tevens voor dat de waardes van glucose en cholesterol in het bloed worden verlaagd.

Polyfenolen

Echter, de gezondheidsvoordelen van havermout beperken zich, naar alle waarschijnlijkheid, niet enkel tot de effecten van de genoemde betaglucanen. Havermout is namelijk ook een bron van polyfenolen en antioxidanten (waaronder avenanthramiden welke enkel voorkomen in havermout). Deze specifieke antioxidanten in havermout kunnen helpen bij het verlagen van de bloeddruk (Nie, Wise, Peterson & Meydani, 2006) en in een maatschappij met veel gezondheidsklachten waaronder een te hoge bloeddruk is het dus veilig om te zeggen dat veel mensen er verstandig aan zouden doen om havermout in hun voedingspatroon te verwerken. Prettig bijkomstig effect is het gegeven dat deze antioxidanten ook nog een ontstekingsremmende werking hebben (Liu, Zubik, Collins, Marko & Meydani, 2004) en tevens kunnen helpen bij het tegengaan van jeuk (Sur, Nigam, Grote, Liebe, & Southall, 2008).

Cholesterol verlagend

Daarmee zijn we nog steeds niet aan het einde van de lijst gezondheidseffecten die havermout met zich meedraagt. Ook als jij een te hoog cholesterol hebt of simpelweg wil voorkomen dat je cholesterol in de toekomst te hoog wordt dan is havermout je beste vriend. Zoals gezegd heeft havermout een positief effect op je cardiovasculaire gezondheid en dit komt mede doordat het een cholesterolverlagend effect heeft. Een hoog bloedcholesterol is een belangrijke indicator voor hartaandoeningen en zodoende is het belangrijk om dit te voorkomen of te verhelpen. Zo komen we weer terug op de betaglucaanvezels in havermout, aangezien deze zorgen voor een verlaging van het totaal cholesterol in het bloed (Braaten, et al., 1994) alsook het verlagen van de LDL (lower density lipoproteins) cholesterol waarde (Whitehead, Beck, Tosh & Wolever, 2014). De verlaging van het cholesterol word gerealiseerd doordat het betaglucaan in havermout de uitscheiding van cholesterolrijk gal verhoogt waardoor de hoeveelheid cholesterol in het bloed daalt.

Daarnaast kan LDL cholesterol gaan oxideren in je lichaam wanneer het in aanmerking komt met schadelijke stoffen genaamd vrije radicalen. Dit kan vervolgens weer leiden tot het beschadigen van weefsels en ontstekingen in de aderen en een verhoging van het risico op hartaanvallen en beroertes. Volgens een studie werken de antioxidanten die aanwezig zijn in havermout samen met vitamine C om de oxidatie van deze LDL cholesterol te voorkomen (Chen et al., 2004). Samengevat kan havermout er dus voor zorgen dat het risico op cardiovasculaire aandoeningen afneemt door het verlagen van het cholesterol in het bloed en, in combinatie met vitamine C, het voorkomen van de oxidatie van LDL cholesterol.

Havermout bij diabetes en obesitas

We hadden ook al even kort benoemd dat havermout de waarde van glucose in het bloed kan verlagen. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat, opnieuw de betaglucaanvezels, er voor kunnen zorgen dat de lediging van de maag wordt vertraagd en een minder snelle opname van glucose in het bloed en dus minder pieken en een lagere bloedsuikerspiegel. Havermout wordt dan ook niet voor niets geadviseerd voor mensen met diabetes type 2 en overgewicht of obesitas (Nazare et al., 2009). De insulinegevoeligheid kan ook verbeteren door de consumptie van havermout wat opnieuw een positief effect heeft op de bloedsuikerspiegel (Hou et al., 2015).

Als laatste lichten we nog even de relatie tussen volle granen zoals havermout en korte keten vetzuren toe. Dit is namelijk een erg interessant fenomeen dat een verklaring geeft over waarom havermout zo gezond voor je kan zijn. Uit onderzoek (Knudsen, 2015) is namelijk gebleken dat het eten van voedingsvezels uit volle granen als havermout een gunstig effect heeft op de aanmaak van korte keten vetzuren in ons lichaam. De aanmaak van deze korte keten vetzuren heeft op zijn beurt weer een positieve werking op onze gezondheid, met name de gezondheid van je darmflora en heeft het ook een ontstekingsremmende werking. Dit is echter nog niet alles, dit onderzoek toont evenals het onderzoek van Hou et al., (2015) aan dat een dieet rijk aan voedingsvezels kan zorgen voor een toename van de insulinegevoeligheid en dus glucose homeostase (evenwicht).

De meest zwaarwegende en belangrijke voordelen van het gebruik van havermout hebben we nu voor je op een rij gezet en uitgelegd aan de hand van wetenschappelijke literatuur. De spreekwoordelijke koek is echter nog niet helemaal op want havermout heeft nog een aantal andere voordelen zoals het feit dat het een verzadigd gevoel geeft door de vezels wat kan helpen bij afvallen, heeft haver verwerkt in huidverzorgingsproducten een positief effect op de gezondheid van je huid en het bestrijden van eczeem (Fowler, 2014), kan het helpen tegen constipatie en heeft het wellicht een effect op het voorkomen van het risico op astma tijdens de jeugd. Dit is echter nog niet sterk onderbouwd met onderzoek.

Wij denken dat we je nu wel genoeg informatie hebben gegeven om, mocht je niet al gek zijn op havermout, dit voedingsmiddel nu te omarmen en een prominente plek te geven in jouw voedingspatroon. Je zult er geen spijt van krijgen! Bij Fittergy zijn we gek op havermout en de gezondheidsvoordelen die het met zich meebrengt en het is dan ook niet voor niks dat havermout een plekje heeft gekregen in ons ‘’The Vegan Switch’’ programma. Nieuwsgierig geworden? Dat begrijpen wij wel. Neem snel een kijkje op onze website en ga ook aan de slag met The Vegan Switch!